สนค. พลิก "คาร์บอน" เป็น "โปรตีน" นวัตกรรมอาหารอนาคต "พาณิชย์"

29 มิถุนายน 2569 นายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (ผอ.สนค.) กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า สนค. ได้ติดตามและศึกษาทิศทางอุตสาหกรรมอาหารแห่งอนาคตอย่างใกล้ชิด พบว่า โปรตีนจากคาร์บอน กำลังเป็นนวัตกรรมมาแรงที่ทั่วโลกสนใจ ปัจจุบันหลายประเทศไม่ได้หยุดอยู่แค่ในระดับงานวิจัย แต่เริ่มขยับสู่การผลิตเชิงพาณิชย์แล้ว

นวัตกรรมนี้ คือ การดักจับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) จากแหล่งปล่อยขนาดใหญ่ เช่น โรงไฟฟ้า หรือโรงงานอุตสาหกรรม มาใช้เป็นวัตถุดิบ แล้วเข้าสู่กระบวนการทางชีวภาพโดยใช้จุลินทรีย์เฉพาะทางในระบบหมัก เพื่อเปลี่ยนคาร์บอนให้กลายเป็นชีวมวลที่อุดมไปด้วยโปรตีน ก่อนจะนำไปแปรรูปเป็นส่วนผสมในอาหาร อาหารสัตว์ หรือผลิตภัณฑ์โปรตีนทางเลือก พลิกโฉม "ของเสียทางสิ่งแวดล้อม ให้กลายเป็น ทรัพยากรทางเศรษฐกิจ" ที่สร้างรายได้ใหม่ได้อย่างมหาศาล

ปัจจุบัน ไทยมีความพร้อมด้านโครงสร้างอุตสาหกรรมที่สามารถต่อยอดได้ทันที หากได้รับการสนับสนุน อย่างจริงจังทั้งด้านงานวิจัย การลงทุน และมาตรฐานที่เหมาะสม ไทยก็พร้อมจะยกระดับจาก “ผู้ผลิตอาหารดั้งเดิม”สู่การเป็น “ผู้ผลิตวัตถุดิบอาหารแห่งอนาคต” ที่มีมูลค่าสูงขึ้นแบบก้าวกระโดด

โดยโปรตีนจากคาร์บอน มีศักยภาพในการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างเห็นได้ชัด เมื่อเทียบกับโปรตีนแบบดั้งเดิม เพราะใช้พื้นที่และน้ำน้อยกว่า ลดการใช้สารเคมี และตัดปัญหามลพิษจากภาคปศุสัตว์ หากมีการตั้งโรงงานผลิตใกล้แหล่งที่ปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ ก็จะยิ่งช่วยลดต้นทุนพลังงานและมลพิษในห่วงโซ่อุปทาน

ขณะที่ ข้อมูลจาก SkyQuest Technology บริษัทวิจัยตลาดระดับสากล ประเมินว่า ตลาดโปรตีนทางเลือกทั่วโลกจะเติบโตอย่างรวดเร็ว จากมูลค่ากว่า 1 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2025 สู่ประมาณ 3.91 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2033 ด้วยอัตราการเติบโตเฉลี่ย 18.5% ต่อปี

แนวโน้มผู้บริโภคโลกกำลังเปลี่ยนจากการเลือกอาหารตามราคา เพียงอย่างเดียว ไปสู่การให้ความสำคัญกับสุขภาพ ความยั่งยืน และแหล่งที่มาของอาหารมากขึ้น จึงเป็นโอกาสที่ดีของไทยในการปรับตัว เพื่อช่วงชิงมูลค่าทางการตลอดนับแสนล้านบาทนี้

สำหรับประเทศไทย สนค. มองว่า โปรตีนจากคาร์บอนสามารถเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญในการเดินหน้าสู่เป้าหมาย Net Zero ปี 2593 เพราะนอกจากช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกแล้ว ยังช่วยลดแรงกดดันต่อทรัพยากรธรรมชาติ จากการพึ่งพาการผลิตโปรตีนแบบดั้งเดิมที่ใช้พื้นที่ น้ำ และทรัพยากรจำนวนมาก

ไทยมีพื้นฐานสำคัญทั้งอุตสาหกรรมอาหารขนาดใหญ่ ความเชี่ยวชาญด้านเกษตรและการแปรรูป รวมถึงศักยภาพด้านเทคโนโลยีชีวภาพ หากได้รับการสนับสนุนด้านงานวิจัย การลงทุน และมาตรฐานรองรับ จะสามารถต่อยอดจาก ผู้ผลิตอาหาร ไปสู่ ผู้ผลิตวัตถุดิบอาหารแห่งอนาคต