แม้ประเทศไทยจะขึ้นชื่อได้ว่าอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีระบบสุขภาพซึ่งเป็นที่ยอมรับในระดับโลก แต่กลับพบตัวเลขของผู้ป่วยโรค NCDs ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญระดับโลกยังไม่มีทีท่าว่าจะลดลง จึงได้นำไปสู่คำถามที่ว่า ปัญหาที่แท้จริงอยู่ที่ความยั่งยืนของ “การเข้าถึงระบบสุขภาพ” หรือ “พฤติกรรมการดูแลสุขภาพ”

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พิจิตรพงศ์ สุนทรพิพิธ รองคณบดีฝ่ายแผน การคลัง และดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมชัน และอาจารย์ประจำภาควิชาชีวสถิติ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เปิดเผยว่า ในฐานะที่คณะได้ผลิตบัณฑิตในหลากหลายสาขาวิชา ทั้งระดับปริญญาและบัณฑิตศึกษา มีศิษย์เก่าทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติที่มีบทบาทในองค์กรทั้งในประเทศและต่างประเทศ

พร้อมสร้างผลงานวิจัย นวัตกรรม บริการวิชาการ และมีส่วนร่วมในการผลักดันนโยบายด้านสาธารณสุข สิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย ภายใต้แนวคิด “Where Knowledge Comes to Life” ที่เชื่อว่าองค์ความรู้จะมีคุณค่ามากที่สุด เมื่อสามารถนำไปใช้สร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับผู้คน ชุมชน และสังคม

หากได้ตระหนักถึงสิ่งสำคัญที่กำลังจะเกิดขึ้นในวันข้างหน้าว่า จะเป็นอย่างไรต่อไปหากงบประมาณส่วนใหญ่ของประเทศจะต้องสูญเสียไปกับค่ารักษาพยาบาล โดยที่ยังมีด้านอื่นๆ ซึ่งนับว่ามีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากันรออยู่ เช่น “ด้านการศึกษา” ที่อาจไม่ได้รับงบประมาณเพียงพอที่จะต่อยอดไปทำให้เกิดความเจริญก้าวหน้าสำหรับการแข่งขันได้ต่อไปในเวทีโลก

โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พิจิตรพงศ์ สุนทรพิพิธ ได้ยกตัวอย่างประเทศญี่ปุ่น ที่มีจำนวนประชากรในวัยผู้สูงอายุติดอันดับโลก ปัจจุบันไม่ได้ทุ่มเทงบประมาณเพียงเพื่อการรักษาพยาบาลประชากรที่เป็นกลุ่มหลักดังกล่าว แต่ให้ความสำคัญต่อการมี “ผู้สูงวัยคุณภาพ” ภายใต้เกณฑ์การประเมินสมรรถภาพพื้นฐานทางกายที่ไม่แสดงปัญหาจนต้องอาศัยการพึ่งพา อาทิ การใช้มือถือตะเกียบคีบอาหาร ใช้นิ้วติดกระดุมเสื้อ ตลอดจนการเดินข้ามถนนเองได้ เป็นต้น

เช่นเดียวกับสังคมไทยซึ่งกำลังอยู่ในภาวะ “สังคมสูงวัย” จำเป็นจะต้องมีการเตรียมพร้อม “ทักษะความรอบรู้ทางสุขภาวะ” เพื่อการดูแลตัวเองอย่างยั่งยืนตั้งแต่ก่อนป่วย ซึ่งทางคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้เล็งเห็นความสำคัญในการปลูกฝังทักษะสำคัญดังกล่าวด้วยการส่งเสริมแนวคิดในการดำเนินชีวิตที่จะทำให้นักศึกษาและบุคลากรมีสุขภาพที่ดี ในสิ่งแวดล้อมที่ดี

โดยเริ่มต้นจากการจัดวันพิเศษ อาทิ วันแห่งการอนุโลมให้ทุกคนใส่รองเท้าที่สวมสบาย อาทิ รองเท้ากีฬาเพื่อการเดินที่ปลอดภัย และดีต่อสุขภาพเท้าและวันแห่งการอนุโลมให้ทุกคนใส่เสื้อที่ไม่ต้องรีด โดยให้พร้อมใจกันใส่เสื้อโปโลมาแทน เป็นต้น

นอกจากนี้ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พิจิตรพงศ์ สุนทรพิพิธ ยังได้ให้มุมมองว่า ไม่เพียงผู้ที่จำเป็นต้องใช้สวัสดิการรักษาพยาบาลอย่างต่อเนื่องที่รัฐต้องดูแล แต่ผู้ที่มีสุขภาพดีโดยไม่ต้องใช้สวัสดิการ ควรได้รับข้อเสนอทดแทนเพื่อเป็น “ขวัญถุง” ในการดูแลสุขภาพให้ยั่งยืนต่อไปด้วย

สุดท้ายการมีสุขภาพดีไม่ได้เริ่มต้นเฉพาะภายในมหาวิทยาลัย แต่เริ่มต้นเองได้ทุกคน เพื่อชีวิตที่เป็นสุข สู่รุ่นลูกรุ่นหลานต่อไป