เลขาธิการ ป.ป.ส. ชื่นชม “กงไกรลาศ” ต้นแบบพลังชุมชนแก้ยาเสพติด ย้ำ “ผู้นำ–คน–กลไก” คือหัวใจสำคัญ

วันอาทิตย์ที่ 20 กันยายน 2569 พ.ต.ต.สุริยา สิงหกมล เลขาธิการ ป.ป.ส. พร้อมด้วย นายธันวา ผุดผ่อง ผอ.ปปส.ภ.6 ลงพื้นที่หมู่บ้านกองทุนแม่ของแผ่นดินบ้านคลองยาง หมู่ 9 ตำบลท่าฉนวน อำเภอกงไกรลาศ จังหวัดสุโขทัย เพื่อติดตามการขับเคลื่อนงานป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในพื้นที่ โดยมี นายนพฤทธิ์ ศิริโกศล ผู้ว่าราชการจังหวัดสุโขทัย นางสุภาวิณี นวลหงษ์ นายอำเภอกงไกรลาศ พร้อมด้วยหัวหน้าส่วนราชการ คณะกรรมการหมู่บ้าน ผู้นำชุมชน และภาคีเครือข่ายในพื้นที่ร่วมให้การต้อนรับ พร้อมนำเสนอแนวทางและผลการดำเนินงานด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด

อำเภอกงไกรลาศขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหายาเสพติดโดยยึดหลัก “ผู้เสพคือผู้ป่วย และชุมชนเป็นด่านหน้า” ผ่านกลไกสำคัญ ได้แก่ ระบบไกรลาศ HERO ซึ่งใช้ทีม 5 Hero ประกอบด้วย ฝ่ายปกครอง ตำรวจ สาธารณสุข องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และ Idol หรือบุคคลที่ผู้ป่วยไว้วางใจ ร่วมติดตามดูแลผู้ป่วยในชุมชน การใช้ ชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน (ชรบ.) เฝ้าระวังและรักษาความสงบเรียบร้อยในพื้นที่ ตลอดจนการใช้ กองทุนแม่ของแผ่นดิน เป็นกลไกสนับสนุนงานด้านการป้องกัน เฝ้าระวัง และพัฒนาคุณภาพชีวิต โดยเฉพาะการส่งเสริมอาชีพและสร้างโอกาสให้ผู้ผ่านการบำบัดสามารถกลับคืนสู่ครอบครัวและชุมชนได้อย่างมีคุณภาพ

พ.ต.ต.สุริยา สิงหกมล เลขาธิการ ป.ป.ส. กล่าวชื่นชมการดำเนินงานของพื้นที่ โดยระบุว่า จากการลงพื้นที่ติดตามการแก้ไขปัญหายาเสพติดทั่วประเทศ สิ่งสำคัญที่เห็นจากพื้นที่แห่งนี้ คือทุกภาคส่วนยอมรับว่าปัญหายาเสพติดมีอยู่จริง ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการแก้ไขปัญหา ขณะเดียวกันยังเห็นถึงความร่วมมือระหว่างส่วนราชการ ผู้นำชุมชน และประชาชน ภายใต้การให้ความสำคัญของผู้ว่าราชการจังหวัดสุโขทัยและนายอำเภอกงไกรลาศ ทำให้การทำงานเชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิด

เลขาธิการ ป.ป.ส. กล่าวว่า สิ่งหนึ่งที่ตั้งใจมาดูในการลงพื้นที่ครั้งนี้ คือการได้พบกับ “ไกรลาศ HERO” “นางฟ้าท่าฉนวน” และ “Idol” ซึ่งเป็นบุคคลและกลไกที่พื้นที่พัฒนาขึ้นเพื่อร่วมดูแลผู้ป่วยและขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหายาเสพติดในชุมชน โดยมองว่าแนวทางดังกล่าวสะท้อนการนำวิธีการทำงานมาปรับให้เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ จนเกิดพลังและความร่วมมือจากทุกภาคส่วน พร้อมชี้ว่า แม้นโยบายจากส่วนกลางจะถูกถ่ายทอดไปยังพื้นที่ทั่วประเทศในแนวทางเดียวกัน แต่ปัจจัยที่ทำให้เกิดผลสำเร็จ คือ “ผู้นำ ตัวบุคคล และกลไกการทำงานร่วมกัน” ที่สามารถนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติให้เกิดผลจริง

เลขาธิการ ป.ป.ส. ยังให้ความสำคัญกับการติดตามดูแลผู้เสพ ผู้ติดยาเสพติด และผู้มีอาการทางจิตเวชจากยาเสพติด โดยเฉพาะกลุ่มที่กลับไปเสพซ้ำหรือไม่ให้ความร่วมมือในการรักษา ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยทั้งครอบครัว ชุมชน และหน่วยงานภาครัฐร่วมกันดูแล โดยเห็นว่าการจัดทำแผนที่หมู่บ้านและแบ่งพื้นที่เป็นคุ้มรับผิดชอบ เป็นอีกหนึ่งมาตรการเชิงรุกที่ช่วยให้ชุมชนสามารถติดตามกลุ่มเป้าหมายได้อย่างใกล้ชิดและทั่วถึง ขณะเดียวกัน การใช้ชุมชนเป็นฐานในการแก้ไขปัญหาจะต้องมีงบประมาณและทรัพยากรสนับสนุนอย่างเหมาะสม ไม่ควรให้ภารกิจตกอยู่กับกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้นำชุมชน หรือกองทุนแม่ของแผ่นดินเพียงฝ่ายเดียว

พร้อมกันนี้ เลขาธิการ ป.ป.ส. ให้พื้นที่ ถอดบทเรียนรูปแบบการดำเนินงานของอำเภอกงไกรลาศ ตั้งแต่การขับเคลื่อนกองทุนแม่ของแผ่นดิน การประสานความร่วมมือระหว่างส่วนราชการกับชุมชน ขั้นตอนและวิธีการดำเนินงาน ตลอดจนผลสัมฤทธิ์ที่เกิดขึ้น เพื่อจัดทำเป็นสื่อวีดิทัศน์สำหรับนำเสนอให้คณะกรรมการระดับนโยบายและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้รับทราบถึงกลไกที่ทำให้การดำเนินงานในพื้นที่เกิดผลสำเร็จ และนำไปสู่การพิจารณาต่อยอดในพื้นที่อื่น พร้อมระบุว่า หากพื้นที่มีความจำเป็นในการดำเนินงานด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด สามารถเสนอขอรับการสนับสนุนผ่านกองทุนป้องกัน ปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติดได้

การลงพื้นที่ครั้งนี้ยังสะท้อนให้เห็นว่า การจัดการปัญหายาเสพติดจากเรื่องร้องเรียนของประชาชนไม่ควรสิ้นสุดเพียงการตรวจสอบหรือดำเนินการกับผู้กระทำความผิด แต่ต้องเชื่อมโยงไปถึงการค้นหา คัดกรอง บำบัดรักษา ติดตาม และดูแลผู้เสพหรือผู้ติดยาเสพติดอย่างต่อเนื่อง โดยใช้ครอบครัวและชุมชนเข้ามามีส่วนร่วม ซึ่งสอดคล้องกับการขับเคลื่อน สายด่วน ป.ป.ส. โทร “1386” ที่พึ่งทุกปัญหายาเสพติด ที่มุ่งนำข้อมูลเรื่องร้องเรียนจากประชาชนไปสู่การแก้ไขปัญหาในระดับพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม เพื่อให้ประชาชนเห็นผลของการแจ้งข้อมูลและสร้างความเชื่อมั่นในการร่วมกันแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างยั่งยืน