รมว.สธ. ยัน “ลิซ่า” โชว์ดื่มเบียร์ไทยในสหรัฐฯ ไม่ผิดกฎหมาย

18 กันยายน 2569 จากกรณีที่ศิลปินระดับโลกชาวไทย “ลิซ่า ลลิษา” ไปออกรายการทอล์กโชว์ The Tonight Show Starring Jimmy Fallon ที่สหรัฐอเมริกา โดยนำเสนอวัฒนธรรมอาหารไทยอย่าง "ส้มตำ" พร้อมโชว์ผสมสูตรเครื่องดื่มโดยมีเบียร์ไทยเป็นส่วนประกอบ จนเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์และตั้งคำถามว่า การกระทำดังกล่าวเข้าข่ายสุ่มเสี่ยงผิด พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 มาตรา 32/2 ฉบับแก้ไขใหม่ ที่ห้ามผู้มีชื่อเสียงสื่อสารเชิงชักจูงให้ผู้อื่นบริโภคแอลกอฮอล์เพื่อประโยชน์ส่วนตนหรือไม่

นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยก่อนการประชุมคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ครั้งที่ 4/2569 ว่า "เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นในต่างประเทศและไม่ได้ออกอากาศโดยตรงในไทย เป็นเพียงการเผยแพร่ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ การพิจารณาข้อกฎหมายจึงต้องดูเจตนาเป็นหลัก ซึ่งกรณีนี้ถือเป็นการกระทำส่วนตัว ไม่มีเจตนาเพื่อประชาสัมพันธ์สินค้าเชิงพาณิชย์แต่อย่างใด"

"เจตนารมณ์ของกฎหมายไทยคือการห้ามโฆษณา ไม่ได้ห้ามการดื่ม พร้อมขอบคุณสื่อมวลชนและประชาชนที่ช่วยเบลอตราสัญลักษณ์ผลิตภัณฑ์เมื่อนำคลิปหรือภาพมาแชร์ต่อ ซึ่งถือเป็นการปฏิบัติตามกฎหมายไทยได้อย่างถูกต้อง"

“ส่วนตัวมองว่าเรื่องนี้ไม่ควรเกิดเป็นประเด็นดราม่า หากเป็นศิลปินต่างชาติทำรายการลักษณะนี้ก็คงไม่มีการวิพากษ์วิจารณ์ในไทย แต่บังเอิญเป็นศิลปินชาวไทย คนจึงอาจคิดไปต่างๆ นานา ซึ่งต้องมองว่าเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นต่างประเทศและต้องพิจารณาเจตนาประกอบกัน”

นพ.นิพนธ์ ชินานนท์เวช ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ กรมควบคุมโรค พร้อมทีมนิติกร ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า หากเหตุการณ์ลักษณะเดียวกันนี้เกิดขึ้นในประเทศไทย จะเข้าข่ายความผิดชัดเจนใน 2 มาตรา ได้แก่ มาตรา 32/1 ห้ามโฆษณาเพื่อประโยชน์ทางการค้า และมาตรา 32/2 ห้ามบุคคลมีชื่อเสียงแสวงหาประโยชน์ส่วนตนจากการโพสต์แสดงชื่อหรือเครื่องหมายเพื่อชักจูง สำหรับการนำกระแสของลิซ่าไปผลิตคอนเทนต์ต่อ ทางนิติกรระบุว่า สามารถแบ่งออกเป็น 2 กรณี คือ
ประชาชนทั่วไปและแฟนคลับ หากนำคลิปมาแชร์ต่อด้วยความชื่นชอบโดยไม่มีเจตนาทางการค้า ถือว่าไม่มีความผิด

อินฟลูเอนเซอร์และผู้ประกอบการ: หากอินฟลูเอนเซอร์นำสูตรเครื่องดื่มไปผสมดื่มโชว์ พร้อมรีวิวรสชาติเพื่อเรียกยอดไลก์ ยอดแชร์ หรือมีการปักตะกร้าสินค้า รวมถึงกรณีร้านเหล้าที่นำสูตรไปโปรโมตเพื่อเรียกแขกเข้าร้าน จะเข้าข่ายความผิดฐานโฆษณาทันที

ส่วนข้อเสนอจากภาคเอกชนที่มองว่ากฎหมายปัจจุบันไม่เอื้อต่อการต่อยอดกระแสเพื่อโปรโมตสินค้าไทย นายพัฒนาระบุว่า ขณะนี้ยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงกฎหมายใดๆ ผู้บังคับใช้กฎหมายยังคงต้องดำเนินการตามข้อกำหนดที่มีอยู่ หากจะมีการปรับเปลี่ยนแก้ไขกฎหมายในอนาคต จำเป็นต้องพิจารณาข้อดีและข้อเสียอย่างรอบคอบต่อไป