หลังจบมื้ออาหาร เราอาจคุ้นเคยกับการกวาดเศษข้าว ผัก หรืออาหารที่เหลืออยู่ในจานลงถังขยะ แล้วเดินจากไปพร้อมความรู้สึกว่า “ทิ้งแล้วก็จบ” แต่ในความเป็นจริง การหายไปจากจาน ไม่ได้หมายความว่าเศษอาหารเหล่านั้นหายไปจากโลก เพราะหลังจากถูกทิ้ง มันยังต้องเดินทางต่อ และปลายทางที่เราเลือกให้ตั้งแต่ต้น อาจสร้างผลลัพธ์ที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง

สำหรับหลายคน เส้นทางของเศษอาหารอาจจบลงที่ “จาน → ถุงขยะ → รถขยะ → ปลายทางกำจัด” โดยไม่ได้สนใจกระบวนการหลังจากนั้น แต่หากเราเริ่มคัดแยกอย่างถูกต้องตั้งแต่ต้นทาง เส้นทางเดิมก็สามารถเปลี่ยนไปสู่ “จาน → การคัดแยก → การนำกลับมาใช้ประโยชน์” ได้

“คำแนะนำแนวทางการจัดการขยะอาหารสำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น” ของกรมควบคุมมลพิษ ให้ความสำคัญกับ การป้องกันและลดการเกิดขยะอาหารตั้งแต่ต้นทาง เป็นลำดับแรก ได้แก่ วางแผนการซื้อและบริโภคเท่าที่จำเป็น จัดเก็บอาหารอย่างถูกวิธี ไปจนถึงการส่งเสริมการแบ่งปันอาหาร (Food Sharing) ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายการขับเคลื่อนประเทศไทยสู่ Zero Food Waste ที่มุ่งลดขยะอาหารจากแหล่งกำเนิด ควบคู่กับการปรับพฤติกรรมการบริโภค และการนำทรัพยากรที่เหลือกลับมาใช้ประโยชน์ให้ได้มากที่สุด

สำหรับขยะอาหารที่เกิดขึ้นแล้ว สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้หลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็น การนำไปเป็นอาหารสัตว์ ผลิตก๊าซชีวภาพ หรือทำปุ๋ย ขณะที่การเผาหรือฝังกลบถือเป็นทางเลือกในลำดับสุดท้าย เพราะเมื่อเศษอาหารถูกฝังกลบรวมกับขยะทั่วไปและย่อยสลายในสภาวะไร้อากาศ จะก่อให้เกิด ก๊าซมีเทน ซึ่งเป็นก๊าซเรือนกระจกที่มีศักยภาพในการทำให้โลกร้อนสูงกว่าคาร์บอนไดออกไซด์ประมาณ 27 เท่า และเป็นอีกหนึ่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่ตามมาจาก Food Waste

หนึ่งในตัวอย่างของการ “เปลี่ยนปลายทาง” ของ Food Waste เกิดขึ้นที่ PTT Station Flagship วิภาวดี 62 ซึ่งรวบรวมเศษอาหารจากร้านค้าปลีกภายในพื้นที่เข้าสู่ เครื่องย่อยสลายขยะเศษอาหาร เพื่อแปรสภาพเป็นปุ๋ยอินทรีย์และนำกลับมาใช้ประโยชน์ต่อ แทนการปล่อยให้เศษอาหารเหล่านั้นเดินทางไปพร้อมกับขยะทั่วไป แนวทางนี้เป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินงานด้าน “สิ่งแวดล้อมดี” ภายใต้แนวคิด “โออาร์เติมโอกาส ดีดีดี” ที่ OR มุ่งสร้างการเติบโตควบคู่กับการดูแลสิ่งแวดล้อม พร้อมทำให้เรื่องความยั่งยืนกลายเป็นเรื่องใกล้ตัวที่ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมได้

เพราะท้ายที่สุดแล้ว “ทิ้งแล้วจบ” อาจไม่เคยมีอยู่จริง แม้สิ่งที่เราทิ้งจะหายไปจากสายตา แต่ผลกระทบที่มองไม่เห็นยังคงเกิดขึ้น และส่งผลต่อทั้งสิ่งแวดล้อม โลก และชีวิตของเราในระยะยาว ดังนั้น การเริ่มต้นจัดการอย่างถูกต้องตั้งแต่ต้นทาง อาจเป็นก้าวเล็ก ๆ ที่ช่วยเปลี่ยนปลายทางจาก “ขยะ” ให้กลับมาเป็น “ทรัพยากร” ที่มีคุณค่าได้อีกครั้ง