รองโฆษก ตร. เผยผลปฏิบัติการปราบปรามเครือข่ายบุหรี่ไฟฟ้าออนไลน์ รวบผู้ต้องหา 151 ราย ยึดของกลางมูลค่ากว่า 140 ล้านบาท ตัดวงจรสินค้าเถื่อนหนีภาษี พร้อมเร่งผลักดัน "วัคซีนดิจิทัล" ในสถานศึกษา เพื่อปกป้องเด็กและเยาวชน

วันนี้ (1 ก.ย.69) พล.ต.ต.ศิริวัฒน์ ดีพอ ผบก.สอท.1 ในฐานะรองโฆษกสำนักงานตำรวจแห่งชาติ กล่าวว่า กองบัญชาการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี หรือตำรวจไซเบอร์ ได้เปิดยุทธการปราบบุหรี่ไฟฟ้า ลุยสกัดเครือข่ายออนไลน์และขนส่งทั่วประเทศ ที่ผ่านมาจับผู้ต้องหา 151 ราย ยึดของกลางกว่า 140 ล้านบาท พร้อมปิดกั้นเว็บไซต์ผิดกฎหมาย รับว่าการบังคับใช้กฎหมายกับแพลตฟอร์มต่างประเทศยังมีข้อจำกัด พร้อมเดินหน้าสร้าง “วัคซีนดิจิทัล” ป้องกันเยาวชน ควบคู่กับการปราบปรามบุหรี่มวนเลี่ยงภาษีต่อเนื่อง เพื่อรักษารายได้ภาครัฐและลดผลกระทบทางเศรษฐกิจ

พล.ต.ต.ศิริวัฒน์ กล่าวว่า ปัจจุบันบุหรี่ไฟฟ้าและบุหรี่เถื่อนไม่ได้เป็นเพียงสินค้าหนีภาษี แต่ได้พัฒนาสู่รูปแบบอาชญากรรมทางเทคโนโลยีข้ามชาติที่อาศัยสื่อสังคมออนไลน์เป็นช่องทางจำหน่ายและโฆษณา เข้าถึงผู้บริโภคได้ง่าย รวมถึงเด็กและเยาวชน โดยยังมีการพัฒนารูปแบบสินค้าให้ดึงดูดความสนใจ และบางกรณีถูกดัดแปลงให้ผสมสารเสพติดร้ายแรง เช่น “พ็อด K” หรือ “พ็อดซอมบี้” การปราบปรามในปัจจุบันไม่ได้เป็นเพียงการจับกุมผู้ค้ารายย่อย แต่ต้องจัดการกับเครือข่ายที่ซับซ้อนตั้งแต่ผู้นำเข้า ผู้ให้บริการโลจิสติกส์ บัญชีม้า ไปจนถึงแพลตฟอร์มและเซิร์ฟเวอร์ต่างประเทศ หนึ่งในความน่ากังวลคือการออกแบบบุหรี่ไฟฟ้าให้มีลักษณะคล้ายของเล่น ตุ๊กตา หรือเครื่องเขียน เพื่อดึงดูดเด็กและเยาวชน ทำให้ผู้ปกครองสังเกตได้ยาก นอกจากนี้ ยังพบการดัดแปลงบุหรี่ไฟฟ้าให้เป็นช่องทางเสพสารเสพติด เช่น เคตามีน ยาอี และสารออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทอื่นๆ ซึ่งถูกนำไปใช้ในสถานบันเทิง โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้บูรณาการการทำงานร่วมกันเพื่อสกัดกั้นการแพร่ระบาดอย่างต่อเนื่อง

พล.ต.ต.ศิริวัฒน์ กล่าวอีกว่า ยอมรับว่าการบังคับใช้กฎหมายเผชิญความท้าทายจากแพลตฟอร์มต่างประเทศและเซิร์ฟเวอร์ที่อยู่นอกราชอาณาจักร การปิดกั้นเนื้อหาไม่ใช่อำนาจโดยตรงของตำรวจ แต่ต้องดำเนินการตามขั้นตอนกฎหมายผ่านกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมและคำสั่งศาล

“อำนาจปิดกั้นไม่ใช่ของตำรวจโดยตรง เราต้องส่งไปที่กระทรวง DE ตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 20 เสนอรัฐมนตรีเพื่อปิดกั้น ซึ่งแพลตฟอร์มต่างประเทศมีทั้งที่ร่วมมือและไม่ร่วมมือ เช่น Meta, Google, Twitter, TikTok ให้ความร่วมมือได้ดี แต่แพลตฟอร์มอย่าง VK ของรัสเซีย หรือ Telegram ยังไม่มีช่องทางติดต่อ แถม Community Standard ของแต่ละบริษัทก็ไม่เหมือนกัน ถ้าเกี่ยวกับเด็ก ยาเสพติด ก่อสร้างความมั่นคง เขาจะรีบให้ข้อมูล แต่เรื่องอื่นต้องผ่านกระบวนการ MLA (Mutual Legal Assistance) เพราะเซิร์ฟเวอร์อยู่นอกราชอาณาจักร”

พล.ต.ต.ศิริวัฒน์ กล่าวว่า นอกจากการจับกุมและปิดกั้นช่องทางออนไลน์แล้ว สำนักงานตำรวจแห่งชาติยังสั่งการให้ทุกหน่วยงานทั่วประเทศเพิ่มความเข้มข้นในการปราบปรามเว็บไซต์ผิดกฎหมาย พร้อมผลักดันการสร้าง “วัคซีนดิจิทัล” ผ่านหลักสูตรรู้เท่าทันภัยออนไลน์ในสถานศึกษาอยากให้มีหลักสูตรประจำโรงเรียนเป็นหลักสูตรบังคับเลย แต่ละช่วงอายุก็มีความเสี่ยงต่างกัน เด็กเล็กอาจโดนหลอกเรื่องเกม ของเล่น โตเป็นนักศึกษาโดนเรื่องความรัก พอทำงานโดนหลอกลงทุน มันมีเลเวลของความเสี่ยงตามวัย ควรมีหลักสูตรมาตรฐานและอัปเดตตลอด หลายประเทศเริ่มบังคับอายุขั้นต่ำเข้าสื่อสังคมแล้ว เช่น เวียดนามกำหนด 16 ปี หรือออสเตรเลียก็เริ่มบังคับ เพราะเด็กยังไม่มีวุฒิภาวะพอ

“บุหรี่ไฟฟ้าและบุหรี่เถื่อนไม่ได้เป็นเพียงสินค้าผิดกฎหมาย แต่เชื่อมโยงกับเครือข่ายอาชญากรรมและการคุกคามเยาวชน การแก้ปัญหาจึงต้องตัดวงจรทั้งการนำเข้า การจำหน่าย การขนส่ง และการเงิน ควบคู่กับการสร้างภูมิคุ้มกันทางดิจิทัล เพื่อป้องกันผลกระทบต่อสังคมและเศรษฐกิจของประเทศในระยะยาว”