เมลเบิร์น, 30 พ.ค. ซินหัว รายงานว่า — การศึกษาที่นำโดยมหาวิทยาลัยแทสเมเนีย (UTAS) ของออสเตรเลียเผยว่าพื้นที่น้ำแข็งในทะเลแอนตาร์กติกราวร้อยละ 16 ได้รับผลกระทบจากกระแสคลื่นในมหาสมุทรใต้ นับเป็นครั้งแรกที่สามารถแสดงภาพรวมของ “เขตน้ำแข็งทะเลชายขอบ” (Marginal Ice Zone) ได้อย่างชัดเจน ซึ่งเป็นพื้นที่สำคัญแต่ยังขาดข้อมูลการศึกษาเชิงลึก

แถลงการณ์จากความร่วมมือโครงการแอนตาร์กติกแห่งออสเตรเลีย (AAPP) ระบุว่าการศึกษาดังกล่าวได้ใช้เทคนิคเรดาร์ดาวเทียมแบบดั้งเดิมมาประยุกต์ใช้กับดาวเทียมร่วมทุนระหว่างฝรั่งเศสกับอินเดียปี 2013 เพื่อวัดความสูงของคลื่นที่ซัดเข้าสู่พื้นที่น้ำแข็งในทะเลตลอดระยะเวลา 12 ปี (2013-2024)

อเล็กซ์ เฟรเซอร์ ผู้เขียนหลักของงานวิจัย กล่าวว่าวิธีนี้ต่างจากวิธีเดิมที่กำหนดขอบเขตของเขตน้ำแข็งทะเลชายขอบจากเกณฑ์ความหนาแน่นของน้ำแข็งที่ตั้งขึ้นเอง โดยแนวทางใหม่นี้วัดพื้นที่ตามคำนิยามขององค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) ที่ระบุว่าเขตน้ำแข็งทะเลชายขอบคือบริเวณน้ำแข็งที่ได้รับผลกระทบจากคลื่นลมและคลื่นใต้น้ำที่ซัดมาจากมหาสมุทรเปิด

ผลการศึกษาเผยว่าน้ำแข็งทะเลชายขอบที่ได้รับผลกระทบจากคลื่นนี้ มีลักษณะเป็นวงแหวนล้อมรอบน้ำแข็งในทะเลแอนตาร์กติกา โดยมีความกว้างตั้งแต่ 35-180 กิโลเมตร และจะมีความกว้างมากที่สุดในช่วงฤดูหนาวและต้นฤดูใบไม้ผลิ ซึ่งเป็นช่วงที่ขอบน้ำแข็งแผ่ขยายตัวชนกับบริเวณที่มีคลื่นสูงของมหาสมุทรใต้

เฟรเซอร์กล่าวว่าเมื่อน้ำแข็งทะเลไม่ได้รับอิทธิพลจากคลื่น น้ำแข็งจะก่อตัวเสมือนเป็น “ฝาปิด” ที่ปกคลุมพื้นผิวมหาสมุทร ซึ่งจำกัดการแลกเปลี่ยนความร้อน ความชื้น และก๊าซต่างๆ เช่น คาร์บอนไดออกไซด์ ระหว่างมหาสมุทรกับชั้นบรรยากาศ แต่เมื่อคลื่นซัดกระทบและทำให้น้ำแข็งแตกตัว ช่องว่างที่เกิดขึ้นระหว่างแผ่นน้ำแข็งจะเปิดทางให้มีการแลกเปลี่ยนดังกล่าวระหว่างมหาสมุทรกับชั้นบรรยากาศเพิ่มมากขึ้น

เขตน้ำแข็งทะเลชายขอบยังมีความสำคัญในการปกป้องแผ่นน้ำแข็งชั้นใน น้ำแข็งทะเลรัดรอบ (fast ice) และชั้นน้ำแข็งจากคลื่น ทั้งยังเป็นองค์ประกอบสำคัญของห่วงโซ่อาหารเนื่องจากน้ำละลายบริเวณขอบน้ำแข็งที่หดตัวช่วยกระตุ้นการเพิ่มจำนวนของแพลงก์ตอนพืช ซึ่งเป็นอาหารของเคย และเคยก็จะเป็นอาหารของเพนกวิน แมวน้ำ และวาฬต่อไปตามลำดับ

นักวิจัยกล่าวว่าการทำความเข้าใจปฏิสัมพันธ์ระหว่างคลื่นกับน้ำแข็งเป็นกุญแจสำคัญในการอธิบายสาเหตุที่น้ำแข็งในทะเลแอนตาร์กติกลดลงอย่างรวดเร็วตั้งแต่ปี 2016 โดยผลการค้นพบนี้จะช่วยกำหนดแนวทางสำหรับการเดินทางของเรือตัดน้ำแข็งของออสเตรเลียไปยังเขตน้ำแข็งทะเลชายขอบของแอนตาร์กติกาตะวันออกในปี 2028

อนึ่ง ผลการศึกษาดังกล่าวเผยแพร่ในวารสารเนเจอร์ คอมมูนิเคชันส์ (Nature Communications)