วัน 5 พฤษภาคม 2569 ก่อนการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) นายทรงศักดิ์ ทองศรี รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะผู้กำกับดูแลสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ เปิดเผยถึงการเตรียมลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์น้ำว่า ขณะนี้ได้มอบหมายให้สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) กำหนดพื้นที่เพื่อลงตรวจสอบความจุของอ่างเก็บน้ำในแต่ละแห่ง โดยจะประเมินปริมาณน้ำที่กักเก็บในแต่ละพื้นที่อย่างละเอียด เพื่อพิจารณาว่ามีปริมาณน้ำเพียงพอต่อการบริหารจัดการหรือไม่ ซึ่งหัวใจสำคัญของการทำงานในระยะนี้ คือ การเตรียมความพร้อมรับมือทั้งปัญหาน้ำท่วมและน้ำแล้งไปพร้อมกัน

สำหรับการเตรียมความพร้อมรับมือทั้งปัญหาน้ำท่วมและภัยแล้ง ในระยะแรกจะลงพื้นที่อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ที่มีปริมาณน้ำจำนวนมากก่อน ส่วนพื้นที่ขนาดเล็กจะทยอยตรวจสอบในลำดับถัดไป พร้อมย้ำว่าได้กำชับให้มีการลงพื้นที่จริงเพื่อตรวจสอบข้อมูลเชิงประจักษ์ ควบคู่กับการพิจารณาตัวเลขมวลน้ำในแต่ละพื้นที่อย่างรอบด้าน ว่าสามารถรองรับสถานการณ์ในช่วงต้นฤดูฝนได้มากน้อยเพียงใด

ส่วนหากพบว่าบางพื้นที่มีปริมาณน้ำไม่เพียงพอ หรือมีความเสี่ยงต่อการบริหารจัดการในระยะต่อไป ก็จำเป็นต้องเตรียมมาตรการรองรับเพิ่มเติม โดยได้วางแนวทางให้มีการจัดทำ "แก้มลิง" หรือพื้นที่พักน้ำตามลุ่มน้ำต่าง ๆ เพื่อดักรอน้ำในช่วงฤดูฝนที่มีมวลน้ำเกินกว่าเกณฑ์กำหนด แทนที่จะปล่อยให้น้ำไหลหลากเข้าท่วมพื้นที่การเกษตร หรือที่อยู่อาศัย ก็จะนำมาจัดเก็บไว้ตามจุดต่าง ๆ ที่จัดเตรียมไว้

ทั้งนี้ แนวคิดดังกล่าวจะช่วยสร้างประโยชน์แบบสองต่อ คือในยามวิกฤตน้ำหลาก พื้นที่แก้มลิงจะช่วยชะลอน้ำลดผลกระทบน้ำท่วม และเมื่อเข้าสู่ฤดูแล้ง น้ำที่กักเก็บไว้ในจุดเหล่านี้จะกลายเป็นแหล่งน้ำต้นทุนที่สำคัญให้ประชาชนได้ใช้ประโยชน์ ซึ่งถือเป็นการบริหารจัดการน้ำที่เบ็ดเสร็จและยั่งยืน