อธิบดีกรมอุทยานฯ สั่ง “สแกนทุกหมู่บ้านในป่าอนุรักษ์ที่เกิดไฟป่า” กวาดล้างอาวุธล่าสัตว์ป่า ชี้เป็นต้นเหตุไฟป่าหลัก คาดโทษหากพบผิดอาจเพิกถอนสิทธิที่ดินทำกินทันที

24 เมษายน 2569 – นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช มอบนโยบายเร่งด่วนแก่หัวหน้าหน่วยงานทั่วประเทศ สั่งยกระดับการควบคุมพื้นที่ป่าอนุรักษ์เชิงรุก คัดกรองบุคคลเข้าพื้นที่เข้มงวด พร้อมเปิดมาตรการ "สแกนทุกหมู่บ้านในป่าอนุรักษ์ที่เกิดไฟป่า" กวาดล้างอุปกรณ์ล่าสัตว์ หลังพบความเชื่อมโยงว่าเป็นสาเหตุหลักของการเกิดจุดความร้อน (Hotspot) และไฟป่า

นายอรรถพลเปิดเผยว่า ได้ออกคำสั่งด่วนที่สุดถึงสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ทั่วประเทศ ให้เข้าตรวจสอบและขอความร่วมมือชุมชนในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ เพื่อสำรวจและตรวจยึดอุปกรณ์รวมถึงอาวุธล่าสัตว์ผิดกฎหมาย โดยเน้นกลุ่มเป้าหมายในชุมชนที่มีสถิติจุดความร้อนสูง ซึ่งข้อมูลเชิงลึกระบุชัดเจนว่า จุดความร้อนมีความสัมพันธ์โดยตรงกับการลักลอบเผาป่าเพื่อล่าสัตว์

"เราเห็นตัวอย่างจากกรณีแก่งกระจานที่เจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบเพียงหมู่บ้านเดียว แต่กลับพบอาวุธปืนและอุปกรณ์ล่าสัตว์จำนวนมาก ผมจึงสั่งการให้ทุกพื้นที่เข้าตรวจสอบชุมชนภายใต้มาตรา 64 อย่างละเอียด หากพบเครือข่ายใดไม่ให้ความร่วมมือหรือเกี่ยวข้องกับการล่าสัตว์ จะดำเนินการเพิกถอนสิทธิการถือครองที่ดินทันทีโดยไม่มีข้อยกเว้น" นายอรรถพล​ กล่าว

ด้านการใช้ประโยชน์จากทรัพยากร กรมอุทยานฯ กำลังเร่งจัดทำระเบียบตามมาตรา 57 และมาตรา 65 แห่ง พ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 เพื่อกำหนดโซนนิ่งและช่วงเวลา (Zoning & Season) ในการเก็บหาของป่า จากเดิมที่เข้าใช้ประโยชน์ได้ตลอดทั้งปีซึ่งส่งผลเสียต่อการฟื้นตัวของระบบนิเวศ

นอกจากนี้ ได้มอบหมายให้หัวหน้าพื้นที่อนุรักษ์จัดทำบัญชีรายชื่อบุคคลที่ได้รับการผ่อนปรน และสร้างความเข้าใจเรื่องการเปิด-ปิดพื้นที่ตามฤดูกาล เพื่อควบคุมไม่ให้มีการรุกเข้าป่าลึกโดยไม่มีเหตุอันควร ซึ่งเป็นกลุ่มที่ควบคุมยากและเสี่ยงต่อการเกิดไฟป่าสูงสุด

ทั้งนี้ เพื่อลดความขัดแย้ง อธิบดีกรมอุทยานฯ กำชับให้ประสานงานผ่านผู้นำชุมชนอย่างโปร่งใส พร้อมจัดตั้งกลไก "คืนอาวุธด้วยความสมัครใจ" เพื่อรับการพิจารณาลดหย่อนโทษ โดยยืนยันว่าเครื่องมือเกษตรกรรมปกติ เช่น มีด จอบ เสียม ไม่ใช่เป้าหมายของการตรวจยึด เพื่อให้ประชาชนส่วนใหญ่ยังคงประกอบอาชีพได้ตามปกติ

"นายอรรถพล กล่าวทิ้งท้ายว่า เป้าหมายสูงสุดไม่ใช่การจับกุมหรือยึดที่ดินคืน แต่คือการสร้างกติกาใหม่ที่คนกับป่าอยู่ร่วมกันได้ตามกรอบกฎหมาย ซึ่งจะช่วยลดการสูญเสียทรัพยากรจากไฟป่าอย่างยั่งยืน และมั่นใจว่าหากชุมชนให้ความร่วมมือ พื้นที่ป่าอนุรักษ์จะสามารถกลับมาเป็นต้นทุนทางธรรมชาติที่สร้างรายได้และคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับราษฎรในพื้นที่ได้อย่างแท้จริง