วันที่ 23 เมษายน 2569  ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วานนี้ (22 เมษายน) ชาวประมงอำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย พบปลาแข้ ซึ่งเป็นปลาหากินอยู่บนใกล้ผิวดิน ในลำน้ำโขง จับได้ที่บริเวณดอนไข่ มีน้ำหนัก 100 กรัม ความยาว 23 ซม. มีลักษณะผิดปกติ ตุ่มขึ้นเต็มตัว จึงไม่กล้านำไปขาย หรือนำไปรับประทาน เพราะเกรงว่าปลาอาจได้รับสารปนเปื้อนโลหะหนัก ที่มาจากการทำแร่ในพื้นที่ประเทศพม่าหลายแห่งทางภาคเหนือ โดยแม่น้ำกกไหลลงแม่น้ำโขงที่อำเภอแม่สาย

นายชาญณรงค์ วงศ์ลา เลขานุการกลุ่มวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเกษตรริมโขง ประมงพื้นบ้านอำเภอเชียงคาน เปิดเผยว่า ความผิดปกติที่พบ ปลามีลักษณะลำตัวเป็นตุ่มใสรอบตัว มีหลายครั้งเมื่อชาวประมงจับได้ แต่ไม่กล้านำไปทำอาหารหรือนำไปขาย และเมื่อเช้านี้มีชาวประมงจับได้ปลาแข้ ที่จับมาได้เป็นตัวที่ 3 ในรอบเดือน ปลาแข้ เป็นปลาที่หากินอยู่บนใกล้ผิวดิน และกินปลาเล็กเป็นอาหาร ครั้งนี้คิดว่ามีความผิดปกติของสัตว์น้ำในแม่น้ำโขง จะนำปลาที่จับมาได้ ส่งพิสูจน์ที่สถาบันการศึกษาด้านสิ่งวิทยาศาสตร์แวดล้อม และหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องต่อไป

โดยเฉพาะประมงจังหวัดเลย ควรจะเก็บตัวอย่างสัตว์หน้าดินในแม่น้ำโขงจุดเชียงคาน เพื่อเฝ้าระวังเพิ่มเติม จากการดูลักษณะของปลาที่เป็นตุ่มทั้งตัว พบลักษณะปลาที่เหมือนกับได้รับสารพิษหรือสารเคมีปนเปื้อนในแม่น้ำโขง และจากข้อมูลการตรวจวัดคุณภาพน้ำผิวดินโดยสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษ ในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำโขง บริเวณพื้นที่ จ.เชียงราย ที่ได้พบแม่น้ำเหล่านี้มีการปนเปื้อนสารโลหะหนัก โดยเฉพาะ "สารหนู" และ "ตะกั่ว" เกินค่ามาตรฐาน

"จึงเป็นห่วงว่าสารพิษเหล่านี้ปนเปื้อนมาจากแม่น้ำกก และไหลลงลำน้ำโขง ซึ่งหากว่าสถานการณ์น้ำในโขงมีสารปนเปื้อนเหล่านี้ ความเปลี่ยนแปลงที่ผิดธรรมชาติแบบนี้ ไม่เพียงแต่กระทบต่อพันธุ์ปลา แต่ยังส่งผลถึงความปลอดภัยของผู้บริโภค และรายได้ของชาวประมงโดยตรง จึงฝากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องช่วยตรวจสอบคุณภาพน้ำ และสาเหตุของโรคในปลาครั้งนี้ด้วย ก่อนที่ระบบนิเวศจะเสียหายไปมากกว่านี้"