ศบก. เผยสถานการณ์ตะวันออกกลางเริ่มตึงเครียดขึ้น เดินหน้าช่วยคนไทยและเรือสินค้า พลังงานคุมเข้มราคาน้ำมันดัน B20 ลดต้นทุน ด้านพาณิชย์จัดเต็ม "ไทยช่วยไทย" ลดค่าครองชีพ

วันที่ 30 มีนาคม 2569 เวลา 11.05 น. ณ ตึกภักดีบดินทร์ ทำเนียบรัฐบาล นายปาณิดล ปัจฉิมสวัสดิ์ รักษาการอธิบดีกรมสารนิเทศและรองโฆษกกระทรวงการต่างประเทศ นายวีรพัฒน์ เกียรติเฟื่องฟู รองปลัดกระทรวงพลังงาน และนายประคัลร์ กอดำรงค์ อัครราชทูต (ฝ่ายการพาณิชย์) คณะผู้แทนถาวรไทยประจำองค์การการค้าโลกและองค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (ประจำส่วนกลาง) ร่วมแถลงมาตรการรับมือสถานการณ์พลังงานและค่าครองชีพ

• สถานการณ์ในตะวันออกกลาง และความคืบหน้าการช่วยเหลือคนไทยเป็นอย่างไร

นายปาณิดล ปัจฉิมสวัสดิ์ รักษาการอธิบดีกรมสารนิเทศและรองโฆษกกระทรวงการต่างประเทศ ชี้แจงว่า สถานการณ์ในตะวันออกกลางมีความตึงเครียดสูงขึ้นจากการที่อิหร่านยึดเรือที่เกี่ยวข้องกับบางประเทศบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ และกลุ่มฮูตีในเยเมนได้ประกาศเข้าร่วมการสู้รบ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อความปลอดภัยในการเดินเรือในทะเลแดงและช่องแคบบับ เอล-มันเดบ นอกจากนี้ กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ของอิหร่าน ได้เตือนว่า

จะโจมตีเป้าหมายทางทหารและสถาบันการศึกษาของสหรัฐฯ ในกลุ่มประเทศภูมิภาคอ่าว เพื่อตอบโต้กรณีสหรัฐฯ และอิสราเอลโจมตีมหาวิทยาลัยในเตหะราน เมื่อวันที่ 28 มีนาคมที่ผ่านมา สำหรับความคืบหน้าในการช่วยเหลือคนไทยและผลประโยชน์ของชาติ แม้เรือพาณิชย์ไทยบางลำจะสามารถเดินทางออกจากช่องแคบฮอร์มุซได้อย่างปลอดภัยแล้ว แต่สถานการณ์ยังมีความไม่แน่นอนสูง ที่ประชุม ศบก. จึงเห็นชอบให้ตั้งคณะทำงานบูรณาการเพื่อช่วยเหลือเรือพาณิชย์ไทยที่ตกค้างให้เดินทางออกได้อย่างปลอดภัยและเป็นระบบ พร้อมยกระดับการสื่อสารกับนานาประเทศอย่างใกล้ชิด

นายปาณิดล กล่าวเพิ่มเติมถึงสถานการณ์ในประเทศต่างๆ ว่า ในช่วงที่น่านฟ้าอิสราเอลปิดและเที่ยวบินมีจำกัด สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงเทลอาวีฟ ได้ประสานกับสถานทูตไทยในจอร์แดนเพื่ออำนวยความสะดวกให้คนไทยเดินทางกลับ ส่วนกรณีโอมานและเยเมน ภายหลังกองกำลัง IRGC โจมตีกองกำลังผสมสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 28 มีนาคม สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงมัสกัต ไม่พบชาวไทยได้รับบาดเจ็บ และได้แจ้งเตือนคนไทยในเยเมนให้เพิ่มความระมัดระวังขั้นสูงสุด ทั้งนี้ นับตั้งแต่เกิดเหตุการณ์ มีคนไทยได้รับความช่วยเหลือให้ออกจากพื้นที่เสี่ยงกลับประเทศไทยหรือไปยังประเทศที่สามแล้วจำนวนทั้งสิ้น 1,532 คน โดยกระทรวงการต่างประเทศขอย้ำให้คนไทยพิจารณาออกจากพื้นที่เสี่ยงโดยเร็ว และลงทะเบียนแจ้งข้อมูลติดต่อกับสถานเอกอัครราชทูต

• สถานการณ์พลังงาน การตรวจสอบการกักตุน และการส่งเสริมน้ำมัน B20 ดำเนินการอย่างไร

นายวีรพัฒน์ เกียรติเฟื่องฟู รองปลัดกระทรวงพลังงาน รายงานสถานการณ์พลังงานว่า ตลาดน้ำมันโลกยังคงมีความผันผวนสูง โดยราคาน้ำมันดิบดูไบเมื่อวันที่ 27 มีนาคม อยู่ที่ระดับกว่า 120 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล ปรับเพิ่มขึ้นร้อยละ 72 เมื่อเทียบกับช่วงก่อนเกิดความขัดแย้ง ขณะที่ราคาน้ำมันดีเซลสำเร็จรูปบีบตัวในระดับมากกว่า 200 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล และเคยพุ่งสูงสุดถึง 240 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล ซึ่งสูงเกินกว่า 2 เท่า สำหรับประเทศไทย ราคาขายปลีกน้ำมันดีเซลยังคงอยู่ที่ 38.90 บาทต่อลิตร ปรับเพิ่มขึ้นเพียงร้อยละ 30 โดยได้รับการสมทบจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่ 4.05 บาทต่อลิตร (เพิ่มขึ้นร้อยละ 34) ซึ่งถือว่าต่ำกว่าประเทศเพื่อนบ้านที่ปรับราคาสูงขึ้นมาก เช่น มาเลเซียปรับขึ้นร้อยละ 50 เป็น 45.41 บาทต่อลิตร รวมถึงเวียดนาม ฟิลิปปินส์ และ สปป.ลาว ที่ปรับขึ้นร้อยละ 10-50 ส่วนค่าการตลาดเฉลี่ย 2 สัปดาห์แรกของเดือนมีนาคมยังอยู่ในระดับต่ำกว่าช่วงก่อนวิกฤตที่ประมาณ 2 บาทบวกลบ

รองปลัดกระทรวงพลังงาน ชี้แจงถึงปริมาณน้ำมันว่า ดีเซลหมุนเร็วมีการผลิตที่ 55 ล้านลิตร มีสถิติการจำหน่ายรวม 82.326 ล้านลิตร แบ่งเป็นหน้าปั๊ม 67.66 ล้านลิตร และผ่านจ๊อบเบอร์ อุตสาหกรรม หรือราชการ 15 ล้านลิตร ส่วนเบนซินมีการผลิตประมาณ 20 ล้านลิตร และมีการจำหน่าย 32 ล้านลิตร แบ่งเป็นหน้าปั๊ม 30 ล้านลิตร และผ่านจ๊อบเบอร์ 1.8 ล้านลิตร โดยกระทรวงได้ออกประกาศให้ผู้ค้ามาตรา 7 โชว์ราคาหน้าโรงกลั่น ติดป้ายปริมาณคงเหลือให้ชัดเจน และรายงานข้อมูลให้กรมธุรกิจพลังงานทุกวันภายใน 17.00-18.00 น. โดยห้ามขายเกินราคาที่ สนพ. แนะนำ ขณะเดียวกัน กรมธุรกิจพลังงานร่วมกับพลังงานจังหวัด 76 แห่ง ได้เข้าตรวจคลังน้ำมัน 53 แห่ง พร้อมพัฒนาระบบ E-gateway ให้ผู้ค้ามาตรา 7 ทยอยเชื่อมโยงข้อมูลแบบเรียลไทม์ในปี 2569 นอกจากนี้ยังกำหนดให้ลูกค้ารายใดที่ซื้อเกิน 3,000 ลิตรต่อครั้ง ต้องถูกรายงานข้อมูลทุกวัน เพื่อป้องกันการกักตุน ซึ่งผลการจับกุมเมื่อวันที่ 15 มีนาคม พบผู้กระทำผิดในอำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี 3 ราย (เปรียบเทียบปรับ 2 ราย และอีก 1 รายมีน้ำมัน 18,000 ลิตร อยู่ระหว่างดำเนินคดี) และเมื่อวันที่ 28 มีนาคม พบอีก 2 แห่งในพื้นที่บางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีถังแกลลอนกว่า 60 ถัง ซึ่ง DSI และตำรวจกำลังตรวจสอบ อย่างไรก็ตาม เพื่อเป็นการลดต้นทุน กระทรวงได้ส่งเสริมการใช้น้ำมันดีเซล B20 ทำให้ราคาถูกลง 5 บาทต่อลิตร โดย ปตท. และ PTG ได้เริ่มจำหน่ายแล้ว

• กระทรวงพาณิชย์ดูแลต้นทุนและค่าครองชีพของประชาชนในภาวะวิกฤตอย่างไร

นายประคัลร์ กอดำรงค์ อัครราชทูต (ฝ่ายการพาณิชย์) คณะผู้แทนถาวรไทยประจำองค์การการค้าโลกและองค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (ประจำส่วนกลาง) ชี้แจงว่า กระทรวงพาณิชย์ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบสถานที่จำหน่ายสินค้ารวม 3,477 แห่งทั่วประเทศ ระหว่างวันที่ 5 - 27 มีนาคม พบผู้กระทำผิดและดำเนินคดีแล้ว 15 ราย ส่วนใหญ่เป็นกรณีไม่ปิดป้ายแสดงราคา ขณะที่การรับเรื่องร้องเรียนผ่านสายด่วน 1569 มีคำร้องสะสม 429 คำร้อง ตรวจสอบแล้ว 263 คำร้อง ลงโทษผู้กระทำผิด 29 ราย และอยู่ระหว่างเร่งตรวจสอบอีก 51 คำร้อง ทั้งนี้ เพื่อเป็นการบรรเทาภาระประชาชน กระทรวงจะเริ่มโครงการ "ไทยช่วยไทย" พร้อมกันทั่วประเทศในวันที่ 1 เมษายน 2569 นำสินค้ากว่า 1,000 รายการ ลดราคาสูงสุดร้อยละ 50 โดยได้ลงพื้นที่ตรวจความพร้อมของห้างแม็คโครและโลตัส สาขานครอินทร์ ท็อปส์ ซูเปอร์มาร์เก็ต สาขาเซ็นทรัลเวสต์เกต และโกโฮลเซลล์ สาขารังสิต ควบคู่กับการจัดโครงการธงฟ้าราคาประหยัดกว่า 500 จุด และรถโมบายเคลื่อนที่ที่จะเริ่มให้บริการในพื้นที่ห่างไกลที่ จ.ปราจีนบุรี ในเดือนเมษายน และ จ.ตราด หลังเทศกาลสงกรานต์ พร้อมมีมาตรการสนับสนุนวัตถุดิบราคาพิเศษผ่านตลาดกลาง กทม. เพื่อลดต้นทุนให้ร้านข้าวแกง

นายประคัลร์ กล่าวเพิ่มเติมถึงการช่วยเหลือเกษตรกรว่า กระทรวงพาณิชย์เตรียมขับเคลื่อนโครงการ "ปุ๋ยธงเขียวพลัส" เพื่อต่อยอดส่วนลดปุ๋ยเคมีกระสอบละ 200 บาท จำนวน 5 กระสอบ รวม 1,000 บาทต่อราย โดยเพิ่มสิทธิประโยชน์ให้เกษตรกรที่มีบัตรดินดี ได้รับมาตรฐาน GAP หรือเป็นสมาชิกศูนย์จัดการดินปุ๋ยชุมชน ให้ได้รับสิทธิประโยชน์เพิ่มอีก 200 บาท รวมถึงคูปองอีก 200 บาท สำหรับซื้อปุ๋ยอินทรีย์ ซึ่งจะช่วยให้เกษตรกรได้รับความช่วยเหลือรวมสูงสุด 1,400 บาทต่อราย โครงการนี้จะเริ่มในสัปดาห์สุดท้ายของเดือนเมษายนที่ จ.กำแพงเพชร ก่อนขยายไปยัง 50 จังหวัดทั่วประเทศ โดยตั้งเป้าหมายลดต้นทุน 1 ล้านกระสอบ นอกจากนี้ ในด้านห่วงโซ่อุปทาน กระทรวงพาณิชย์ได้ประสานกระทรวงการต่างประเทศเพื่อช่วยเรือขนส่งวัตถุดิบไทยออกจากช่องแคบฮอร์มุซ และมอบหมายให้ทูตพาณิชย์ทั่วโลก เร่งหาแหล่งนำเข้าปุ๋ยทดแทน เพื่อขยายโอกาสทางการค้ากับเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ประจำประเทศไทยและลาตินอเมริกา เพื่อรักษาระดับการส่งออกของไทยให้ได้รับผลกระทบน้อยที่สุด