กกต.รับ "บาร์โคด" สามารถสแกนรู้ได้ว่าเป็นบัตรของใคร ยืนยัน ลงคะแนนเลือกตั้งเป็นความลับ

13 กุมภาพันธ์ 2569 นายครรชิต เจริญอินทร์ รองเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง ว่าที่ ร.ต.ภาสกร สิริภคยาพร รองเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง พร้อมด้วย นายกิตติพล พยัคฆเดชาพัน ผู้อำนวยการสำนักเทคโนโลยีสารสนเทศ และนายวรพงศ์ อนันต์เจริญกิจ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการเลือกตั้ง ได้มีการนัดแถลงข่าวเรื่องการเลือกตั้ง สส. และการออกเสียงประชามติ ท่ามกลางข้อกังวล บาร์โคด บนบัตรเลือกตั้ง

นายวรพงศ์  อนันต์เจริญกิจ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการเลือกตั้ง ชี้แจงว่า บาร์โคด หรือ คิวอาร์โคด บนบัตรเลือกตั้ง เป็นอำนาจที่กฎหมายให้ กกต. สามารถกำหนดรหัส เครื่องหมาย ข้อความอื่นใดเพิ่มเติมเป็นกรณีพิเศษ เพื่อป้องกันการปลอมแปลงได้ ตามระเบียบ กกต. ว่าด้วยการเลือกตั้ง สส. ข้อ 129 โดยความจำเป็นที่ต้องมี "บาร์โคด หรือ คิวอาร์โคด" เพื่อตรวจสอบและควบคุมจำนวนการจัดพิมพ์บัตร,ตรวจสอบบัตรปลอม,ตรวจสอบการใช้บัตรข้ามเขต,ตรวจสอบกรณีบัตรเล็ดลอดออกไป เพื่อหาผู้รับผิดชอบ

“ยอมรับว่า เมื่อสแกนที่ บาร์โคด หรือ คิวอาร์โคด ทำให้ทราบถึงเลขที่บัตรเลือกตั้งได้ แต่ไม่มีใครใช้เพื่อตรวจสอบย้อนกลับไปว่าใครลงคะแนนอย่างไร แต่ใช้เพื่อตรวจสอบ และ ควบคุม เพื่อให้การเลือกตั้งเป็นไปอย่างบริสุทธิ์และเที่ยงธรรม และ ย้ำว่า ไม่มีโอกาสรู้ว่าลงคะแนนให้ใครแน่นอน” กรณีที่ไม่มี บาร์โคด หรือ คิวอาร์โคด บนบัตรออกเสียงประชามติ ทั้งที่เป็น 1 ในมาตรการป้องกันการทุจริตนั้น นายวรพงศ์  กล่าวว่า มาตรการป้องกันการทุจริตของแต่ละบัตร กำหนดมาตรการแตกต่างกันไป

ด้าน ว่าที่ ร.ต.ภาสกร สิริภคยาพร รองเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ยืนยันว่า ทุกขั้นตอนรัดกุม ไม่มีใครเปิดหีบบัตรมาตรวจสอบได้ เว้นแต่ กกต.จะสั่งให้มีการนับคะแนนใหม่ จึงย้ำว่า การลงคะแนนเป็นไปโดยตรงและลับ ตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ มาตรา 85  แม้จะสแกนบาร์โคดแล้ว แต่ไม่สามารถทราบได้ว่าใครกาเบอร์อะไร เพราะต้องมีองค์ประกอบอื่น ที่ต้องใช้ร่วมกัน คือ ต้นขั้วบัตร ซึ่งรวมกันไปหมดแล้ว และ บัญชีรายชื่อผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง ซึ่งส่งไปรวมที่สำนักทะเบียนแล้ว  ซึ่ง คำว่า "โดยลับ" หมายความว่า ตัวเราเองเข้าไปใช้สิทธิ ต้องไม่มีใครรู้กระบวนการลงคะแนนของเรา ว่าเราใช้สิทธิลงคะแนนให้กับผู้ใด อันนี้คือโดยตรงและโดยลับแล้ว แม้แต่ กกต. ก็ไม่มีสิทธิเปิดดู ยกเว้นมีมติให้นับคะแนนใหม่