10 กุมภาพันธ์ 2569 นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า “ปลานิลสายน้ำไหลเบตง” ได้​รับการ​ขึ้นทะเบียนเป็นสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) รายการที่ 6 ของจังหวัดยะลา ด้วย​ความโดดเด่นด้าน​คุณภาพ​ เนื้อแน่น รสชาติหวาน ปราศจากกลิ่นโคลน อันเป็นผลจากการเพาะเลี้ยงด้วยระบบสายน้ำธรรมชาติบริสุทธิ์จากเทือกเขาสันกาลาคีรีที่ไหลเวียนตลอด 24 ชั่วโมง ผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นและการคัดสรรปลานิลเพศผู้ล้วน จนได้วัตถุดิบระดับพรีเมียมที่มีเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น

จากปัจจัยทางภูมิศาสตร์ของเทือกเขาสันกาลาคีรีที่มีระบบนิเวศอุดมสมบูรณ์ ได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมทั้งสองด้าน ทำให้อากาศเย็น มีหมอกและฝนตกชุกตลอดปี อุณหภูมิเฉลี่ยราว 27.5–28.5 องศาเซลเซียส ส่งผลให้น้ำในลำธารมีปริมาณออกซิเจนสูง เกษตรกรจึงผันน้ำจากลำธารเข้าสู่บ่อเลี้ยงอย่างต่อเนื่องทำให้​ “ปลานิลสายน้ำไหลเบตง” ซึ่งมีแหล่งผลิตในพื้นที่อำเภอเบตง จังหวัดยะลา มีคุณภาพแตกต่างจากปลานิลทั่วไปอย่างชัดเจน

เกษตรกรในพื้นที่ยังใช้วิธีคัดสรรและแปลงเพศปลาให้เป็นเพศผู้ล้วน เพื่อควบคุมความหนาแน่นในบ่อ ส่งผลให้ปลานิลเจริญเติบโตได้ดี โตไว และมีคุณภาพสม่ำเสมอ ลักษณะภายนอกหัวเล็ก ลำตัวแบนข้าง เนื้อส่วนหลังหนา น้ำหนักเฉลี่ยตั้งแต่ 1 กิโลกรัมขึ้นไป โดยปลาที่เพาะเลี้ยงสำหรับการประกวดอาจมีน้ำหนักมากกว่า 9 กิโลกรัม ด้วยคุณภาพที่เป็นที่ยอมรับ ร้านอาหารและภัตตาคารจึงนิยมนำไปปรุงเป็นเมนูหลากหลาย รวมถึงเมนูซาชิมิ

ปัจจุบัน ปลานิลสายน้ำไหลเบตงมีปริมาณการผลิตประมาณ 163,000 กิโลกรัมต่อปี ราคาขายเฉลี่ย 120 บาทต่อกิโลกรัม สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้จังหวัดยะลากว่า 19 ล้านบาทต่อปี

"การขึ้นทะเบียน GI ครั้งนี้ช่วยสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้บริโภค การันตีแหล่งผลิตและคุณภาพสินค้า เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของเกษตรกร และเป็นอีกก้าวสำคัญในการยกระดับสินค้าเกษตรอัตลักษณ์ของจังหวัดยะลา โดย “ปลานิลสายน้ำไหลเบตง” นับเป็นสินค้า GI ลำดับที่ 6 ต่อจาก กล้วยหินบันนังสตา ทุเรียนสะเด็ดน้ำยะลา ส้มโชกุนเบตง มังคุดในสายหมอกเบตง และไก่เบตงยะลา"

ทั้งนี้ กรมทรัพย์สินทางปัญญามุ่งผลักดันการต่อยอดสินค้า GI ทั้ง 6 รายการ ผ่านเส้นทาง “การท่องเที่ยวเชิงอาหาร” (Gastronomy Tourism) ของจังหวัดยะลา เชื่อมโยงนักท่องเที่ยวให้สัมผัสคุณภาพวัตถุดิบจากแหล่งผลิตโดยตรง ส่งเสริมให้เป็นวัตถุดิบของร้านอาหารระดับ Fine Dining เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวอัตลักษณ์อาหาร GI ไทยสู่เวทีนักชิมโลก พร้อมขับเคลื่อนเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวชายแดนใต้อย่างยั่งยืน