29 มกราคม 2569 วงการชีววิทยาและความหลากหลายทางชีวภาพของไทยสร้างความฮือฮาอีกครั้ง เมื่อนักวิจัยไทยจากหลายสถาบันร่วมกันค้นพบมดชนิดใหม่ของโลกในประเทศไทย พร้อมตั้งชื่อเพื่อเทิดพระเกียรติ ‘มดตะนอยเทพรัตน์’ (Tetraponera sirindhornae) ซึ่งได้รับการตีพิมพ์อย่างเป็นทางการในวารสารวิชาการนานาชาติ Tropical Natural History ฉบับพิเศษ ปี 2568 นับเป็นความก้าวหน้าสำคัญของวงการอนุกรมวิธานและการศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพของไทยในระดับสากล

การค้นพบครั้งนี้เป็นผลงานของนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี (มทร.ธัญบุรี) ร่วมกับ ดร.วียะวัฒน์ ใจตรง นักวิชาการชำนาญการพิเศษ-นักวิจัยจากองค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (NSM) โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.นพรัตน์ พุทธกาล สาขาวิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มทร.ธัญบุรี ร่วมวิจัย

ดร.วียะวัฒน์ ใจตรง นักวิชาการชำนาญการพิเศษ นักวิจัยองค์การพิพิธภัณฑ์ วิทยาศาสตร์แห่งชาติ กล่าวว่า นักวิจัยไทยค้นพบมดชนิดใหม่ของโลกในสวนยางพาราบริเวณหน้าถ้ำเขาติง ต.ลลิพัง อ.ปะเหลียน จ.ตรัง ตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Tetraponera sirindhornae Yodprasit, Tasen & Jaitrong, 2025 เพื่อเทิดพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตน ราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ผู้ทรงมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมงานด้านวิทยาศาสตร์ การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศ มดตะนอยเทพรัตน์มีขนาดปานกลาง ลำตัวเรียบเป็นเงามันมีลักษณะโดดเด่นทางสัณฐานวิทยา ถือเป็นมดชนิดแรกของโลกในสกุล Tetraponera ที่มีมดงาน 2 ขนาด ขณะที่มดชนิดอื่นในสกุลเดียวกันจะมีมดงานขนาดเดียว มีลักษณะเฉพาะสำคัญคือ เมื่อหุบกรามจะเกิดช่องว่างระหว่างซี่ฟันชัดเจน เป็นลักษณะจำแนกชนิดที่ไม่เคยพบมาก่อนในมดสกุลนี้

รศ.ดร.นพรัตน์ พุทธกาล สาขาวิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มทร.ธัญบุรี ที่ร่วมวิจัยครั้งนี้ กล่าวว่า จากการศึกษาพฤติกรรมการอยู่อาศัยพบว่า มดตะนอยเทพรัตน์สร้างรังอยู่ในกิ่งยางพาราแห้งที่ค้างอยู่บนต้น และพบเพียงรังเดียว แหล่งอาศัยของมดชนิดนี้กำลังเผชิญความเสี่ยง เนื่องจากพื้นที่สวนยางพาราหน้าถ้ำเขาติงที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ ถูกปรับเปลี่ยนเป็นร้านค้าและสิ่งอำนวยความสะดวก ส่งผลให้นักวิจัยไม่พบมดชนิดนี้อีกเลย หลังจากค้นพบครั้งแรก การค้นพบครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นของการพัฒนาพื้นที่และการจัดการท่องเที่ยวที่ต้องคำนึงถึงความหลากหลายทางชีวภาพควบคู่ไปกับการใช้ประโยชน์พื้นที่ เพื่อป้องกันการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตหายาก หรือสิ่งมีชีวิตที่มนุษย์เพิ่งเริ่มรู้จัก

ที่มา https://prd.rmutt.ac.th/new-rare-ant-species-discovered/...