2 มกราคม 2569 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยศูนย์สื่อสารองค์กร ร่วมกับคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ และภาคีเครือข่ายนักวิจัยด้านอนุกรมวิธานและความหลากหลายทางชีวภาพ จัดงาน Chula the Impact ครั้งที่ 36 ในหัวข้อ “43 สิ่งมีชีวิตใหม่ของโลก” นามพระราชทานจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 25 ธันวาคม 2568 เวลา 09.30–11.30 น. ณ ห้อง 111 อาคารมหาจุฬาลงกรณ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

โดยล่าสุดมีการค้นพบสิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ของโลกที่ค้นพบในประเทศไทยจำนวน 43 ชนิด ซึ่งได้รับพระราชทานชื่อวิทยาศาสตร์ภายใต้พระนามของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมายุ 70 พรรษา พุทธศักราช 2568

สำหรับรายชื่อสิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ของโลกที่ค้นพบในประเทศไทย จำนวน 43 ชนิด จำแนกได้ ดังนี้

รายชื่อที่เป็นสกุลใหม่ของโลก จำนวน 2 สกุล

- สกุลผีเสื้อกลางคืนเทพรัตน์

- สกุลเห็ดก้อนอำพันเจ้าฟ้า

รายชื่อพืชชนิดใหม่ของโลกจำนวน 3 ชนิด

- กระเจียวชมพูสิรินธร

- ต่างหูสิรินธร

- ฮ่อมสิรินธร

รายชื่อสัตว์ชนิดใหม่ของโลก จำนวน 33 ชนิด

- ไส้เดือนริมโขงบึงกาฬ

- ไส้เดือนเทพรัตน์แม่น้ำโขง

- ไส้เดือนภักดีแม่น้ำโขง

- แตนเบียนเจ้าฟ้า

- แตนเบียนเจ้าหญิง

- แมลงช้างกรามโตเทพรัตน์

- แมลงชีปะขาวเทพรัตน์

- แมลงชีปะขาวสิรินธร

- แมลงปอเข็มท้องยาวเทพรัตน์

- แมลงหางดีดถ้ำเจ้าฟ้า

- ผึ้งยางไม้เจ้าฟ้าหญิงสิรินธร

- มดเขาสูงสิรินธร

- มดตะนอยเทพรัตน์

- มดตะลานคูหารัตน์

- มดบากเทพรัตน์

- มวนหญ้าสิรินธร

- กุ้งแคระน้ำจืดเจ้าฟ้า

- กุ้งเทพรัตน์

- คลาโดเซอแรนสมเด็จพระเทพรัตน์

- โคพีพอดสิรินธร

- แอมฟิพอดเจ้าฟ้า

- กิ้งกือกระบอกหางมนสิรินธร

- กิ้งกือกระบอกหางแหลมสิรินธร

- กิ้งกือกระสุนพระรามเจ้าฟ้า

- กิ้งกือตะเข็บเจ้าฟ้า

- กิ้งกือมังกรเจ้าฟ้าหญิง

- กิ้งกือมังกรสิรินธร

- แมงมุมรังซ้อนสิรินธร

- หอยกาบสามเหลี่ยมลำน้ำมูล

- หอยทากจิ๋วจุกแดงทรงเจดีย์

- หอยนักล่าสิรินธร

- หอยหางดิ้นเจ้าฟ้า

- กบเขาหินทรายเจ้าฟ้า

รายชื่อเห็ดและยีสต์ชนิดใหม่ของโลก จำนวน 5 ชนิด

- ยีสต์เจ้าฟ้าหญิง

- ยีสต์สิรินธร

- ยีสต์น้ำหวานดอกตาลโตนดเจ้าฟ้าหญิง

- ยีสต์น้ำหวานดอกตาลโตนดสิรินธร

- เห็ดโกงกางจิ๋วสิรินธร

ศ.ดร.สมศักดิ์ ปัญหา ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านความหลากหลายทางชีวภาพ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวถึงที่มาการค้นพบสิ่งมีชีวิตใหม่ทั้ง 43 ชนิดว่า การค้นพบสิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ในประเทศไทยไม่ใช่เพียงประเด็นทางอนุกรมวิธาน แต่เป็นภาพสะท้อนของความหลากหลายทางพันธุกรรม ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของระบบนิเวศและฐานทรัพยากรของประเทศ และความหลากหลายทางชีวภาพที่ปัจจุบันกำลังเผชิญแรงกดดันอย่างรุนแรงจากกิจกรรมของมนุษย์ ซึ่งมีผลกระทบต่อวิถีชีวิตของประชากรกว่า 8,000 ล้านคนทั่วโลก ความหลากหลายทางชีวภาพจะกลายเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่สุดของโลกในช่วงไม่กี่ปีข้างหน้า ทั้งในมิติของสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และความมั่นคงของมนุษย์

สำหรับการสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพในลุ่มแม่น้ำโขงในฐานะแม่น้ำนานาชาติที่ไหลจากที่ราบสูงทิเบต ผ่านจีน เมียนมา ลาว ไทย กัมพูชา และไปสิ้นสุดที่เวียดนาม ลักษณะทางภูมิประเทศของแม่น้ำสายใหญ่ที่แตกแขนงออกเป็นแม่น้ำสาขาจำนวนมาก ทำให้เกิดระบบนิเวศที่ซับซ้อนและความหลากหลายทางชีวภาพอย่างมหาศาล จึงเป็นที่มาว่าทำไมแม่น้ำโขงจึงเป็นถิ่นอาศัยของสิ่งมีชีวิตที่มีเอกลักษณ์เฉพาะ เช่น ปลาบึก ปลาโลมาวดี และสปีชีส์อื่น ๆ อีกมากมาย ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าการไหลแตกแขนงของแม่น้ำเป็นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดสปีชีส์เฉพาะถิ่นในแต่ละพื้นที่

ศ.ดร.สมศักดิ์ กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้เร่งให้สิ่งมีชีวิตจำนวนมากต้องปรับตัว บางชนิดสามารถอยู่รอดได้ ขณะที่บางชนิดไม่อาจปรับตัวและนำไปสู่การสูญพันธุ์ แม้ประเทศไทยยังคงมีการค้นพบสปีชีส์ใหม่อย่างต่อเนื่อง การค้นพบเหล่านี้ไม่ได้มีความหมายเพียงในเชิงการตั้งชื่อหรือการบันทึกทางวิชาการ หากยังสะท้อนให้เห็นถึงพลวัตของพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพที่ยังคงเปลี่ยนแปลงและดำรงอยู่ตลอดเวลา อีกหนึ่งประเด็นสำคัญคือความรู้เชิงลึกด้านความหลากหลายทางชีวภาพ โดยเฉพาะในระดับพันธุกรรมซึ่งถือเป็นหัวใจของความหลากหลายทั้งหมด เพราะปัญหาในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการแสวงหาประโยชน์และการลักลอบใช้ทรัพยากรทางพันธุกรรม ความรู้เชิงลึกจึงมีความจำเป็นต่อการพัฒนาศักยภาพของคนให้สามารถแข่งขันได้ พร้อมทั้งต้องมีการถ่ายทอดองค์ความรู้จากนักวิชาการไปสู่ชุมชน

ที่มา https://www.chula.ac.th/clipping/279847/